Rusya-Ukrayna Karadeniz tahıl anlaşması: Bilmeniz gereken her şey | Rusya-Ukrayna savaşı Haberleri

Birleşmiş Milletler ve Türkiye tarafından Rusya ile Ukrayna arasında arabuluculuk edilen bir anlaşma olan Karadeniz Tahıl Girişimi, Ağustos ayından bu yana savaştan zarar gören Ukrayna’dan 32,9 milyon mt gıdanın ihraç edilmesine izin verdi.

İstanbul’daki Ortak Koordinasyon Merkezi’ne göre, bu tahılın yarısından fazlası, Dünya Gıda Programı’ndan (WFP) yardım alanlar da dahil olmak üzere, gelişmekte olan ülkelere gitti.

Ancak Rusya Pazartesi günü yaptığı açıklamada, birkaç kez uzatılan savaş zamanı anlaşmasının Salı günü feshedileceğini duyurdu.

İşte anlaşmaya ve bunun dünya için ne anlama geldiğine bir göz atın:

Karadeniz tahıl anlaşması nedir?

Rusya Savunma Bakanı Sergei Shoigu ve Ukrayna Altyapı Bakanı Oleksandr Kubrakov tarafından geçen yıl İstanbul’daki gösterişli Dolmabahçe Sarayı’nda imzalanan anlaşma, Ukrayna’nın üç Ukrayna limanından (Odesa, Yuzhny ve Chornomorsk) tahıl ihracatı için güvenli bir koridor oluşturdu.

Anlaşmaya göre, Türk, Ukraynalı ve BM personelinden oluşan bir koalisyon, Ukrayna ve Rus kuvvetleri tarafından yoğun bir şekilde mayınlanan Karadeniz’de önceden planlanmış bir rotada seyretmeden önce, tahılın Ukrayna limanlarındaki gemilere yüklenmesini izledi.

Ukrayna pilot gemileri, Ukrayna tarafı tarafından sağlanan güvenli kanalların bir haritasını kullanarak kıyı şeridindeki mayınlı alanlarda gezinmek için tahıl taşıyan ticari gemilere rehberlik etti.

Gemiler daha sonra İstanbul’da BM, Ukrayna, Rusya ve Türkiye’den temsilcilerin yer aldığı ortak bir koordinasyon merkezi tarafından yakından izlenirken Karadeniz’i geçerek Türkiye’nin İstanbul Boğazı’na doğru ilerledi.

Ukrayna’ya giriş yapan gemiler, aynı ortak koordinasyon merkezinin gözetiminde silah taşımadığından emin olmak için denetlendi.

Anlaşmanın amacı neydi?

Rusya’nın 24 Şubat’ta Ukrayna’yı tam ölçekli işgali, Karadeniz’in fiilen ablukaya alınmasına yol açarak Ukrayna’nın ihracatının savaş öncesi seviyesinin altıda birine düşmesine neden oldu.

Kiev ve Moskova, dünyanın en büyük tahıl ihracatçıları arasında yer alıyor ve abluka, tahıl fiyatlarının önemli ölçüde artmasına neden oldu.

Anlaşma, insani ihtiyaçlar da dahil olmak üzere dünya pazarlarına daha fazla buğday, ayçiçek yağı, gübre ve diğer ürünleri enjekte ederek kıtlığın önlenmesine yardımcı olmayı amaçlıyordu.

Girişim neyi başardı?

Mevcut anlaşma, fiyatların düşürülmesine ve küresel bir gıda krizinin hafifletilmesine yardımcı oldu.

Ekmeğin ana maddesi olan buğday fiyatları bu yıl şimdiye kadar yaklaşık yüzde 17, mısır ise yaklaşık yüzde 26 düştü.

Ukrayna tahılı, Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP) tarafından Etiyopya, Somali ve Yemen gibi ülkelere yardım olarak kullanılan koridordan sevk edilen 725.200 ton veya tedarikin yüzde 2,2’si ile küresel bir gıda krizinin hafifletilmesinde doğrudan rol oynadı. .

Uluslararası Kurtarma Komitesi, tahıl anlaşmasını “gıda güvensizliğinin ön saflarında yer alan 79 ülke ve 349 milyon insan için bir cankurtaran halatı” olarak nitelendiriyor.

Bununla birlikte, Pazartesi günü itibariyle, BM’ye göre ihraç edilen 32,9 milyon tonun yaklaşık yüzde 25’i Çin’e yaklaşık 8 milyon ton mal sevk edilirken, ihracatın yaklaşık yüzde 44’ü yüksek gelirli ülkelere sevk edildi.

Rusya neden anlaşmayı feshetti?

Rusya aylardır anlaşmanın uzatılması için gerekli şartların yerine getirilmediğini söylüyordu.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin geçen hafta Rusya Ziraat Bankası’na yönelik yaptırımların kaldırılmasını istediğini söylemişti.

Diğer talepler arasında tarım makineleri ve parçalarının tedarikinin yeniden başlatılması, sigorta ve reasürans üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması, Togliatti-Odesa amonyak boru hattının yeniden başlatılması ve gıda ve gübre ihracatı yapan Rus şirketlerinin varlıklarının ve hesaplarının blokesinin kaldırılması yer alıyor.

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov gazetecilere yaptığı açıklamada, “Karadeniz anlaşmaları bugün geçerliliğini yitirdi” dedi. “Ne yazık ki bu Karadeniz anlaşmalarının Rusya’yı ilgilendiren kısmı bugüne kadar uygulanmadı. [their] etkisi sona ermiştir” dedi.

Karadeniz tahıl koridoru Rusya olmadan işleyebilir mi?

Ukrayna’nın limanları geçen yıl Temmuz ayında anlaşmaya varılana kadar bloke edilmişti ve Rusya’nın çekilmesinden bu yana tahıl sevkiyatının mümkün olup olmayacağı belli değil.

Karadeniz bölgesine girerken alınan ek savaş riski sigortası primlerinin artması bekleniyor ve armatörler, gemilerinin Rusya’nın onayı olmadan bir savaş bölgesine girmesine izin verme konusunda isteksiz davranabilirler.

Binlerce dolara mal olan gemiler için savaş riski sigortası poliçelerinin yedi günde bir yenilenmesi gerekiyor.

Ukrayna AB üzerinden daha fazla tahıl ihraç edebilir mi?

Ukrayna, çatışma başladığından beri doğu Avrupa Birliği ülkeleri aracılığıyla önemli miktarda tahıl ihraç ediyor. Bununla birlikte, farklı ray ölçüleri de dahil olmak üzere birçok lojistik zorluk yaşandı.

Diğer bir konu da, Ukrayna tahılının AB’nin doğusundan akışının bölgedeki çiftçiler arasında huzursuzluğa neden olması ve bunun yerel arzı azalttığını ve fabrikalar tarafından satın alındığını ve onları mahsulleri için bir pazardan mahrum bıraktığını söylüyor.

Sonuç olarak AB, beş ülkeye – Bulgaristan, Macaristan, Polonya, Romanya ve Slovakya – Ukrayna buğdayı, mısır, kolza tohumu ve ayçiçeği tohumlarının yurt içi satışını yasaklarken, başka yerlere ihracat için geçiş izni verdi. Halihazırda, bu Eylül ortasına kadar aşamalı olarak kaldırılacak.

Bu yaz doğu AB’de de daha büyük hasatlar bekleniyor ve Romanya’daki Köstence gibi önemli limanların muhtemelen alacakları tahıl hacmini idare etmekte zorlanarak sıkışıklığa ve nakliye gecikmelerine yol açması bekleniyor.