Türkiye Finlandiya ve İsveç’i desteklemeyi kabul etti NATO hedefi: Finlandiya cumhurbaşkanı | Recep Tayyip Erdoğan Haberleri
Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinisto, Türkiye’nin İspanya’nın başkenti Madrid’deki ittifak zirvesinin ilk gününde Finlandiya ve İsveç’in ortak NATO üyeliğini desteklemeyi kabul ettiğini söyledi.
Niinisto, Salı günkü atılımın, üç ülkenin “birbirlerinin güvenliğine yönelik tehditlere karşı tam desteklerini genişletmek için” ortak bir mutabakat anlaşması imzalamasının ardından geldiğini söyledi.
NATO zirvesi öncesinde Finlandiya ve İsveç liderleri, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın askeri ittifaka katılmalarına yönelik itirazları düşürmesi amacıyla bir araya geldi.
İskandinav liderler Salı günü erken saatlerde, Türk cumhurbaşkanının ittifaka katılma tekliflerini vetosunu kaldırabileceğine dair iyimserliklerini dile getirdiler.
Erdoğan, Madrid’e indikten sonra Finlandiya Cumhurbaşkanı, İsveç Başbakanı Magdalena Andersson ve NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile iki saatten fazla görüştü.
“İlerleme kaydettik. İsveç Dışişleri Bakanı Ann Linde, “Kesinlikle durum bu” dedi.
Bugün olumlu bir şeyin olmasına ve bunun daha fazla zaman almasına hazırız” dedi. Sabırlı olmalı ve zirveden sonra da tartışmalara devam etmeliyiz” dedi.
Ankara, İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya katılma girişimine, İskandinav ikilisinin Türkiye’nin ulusal güvenlik tehdidi olarak gördüğü gruplara karşı gevşek yaklaşımı olarak gördüğü şeye dayanarak itiraz etmişti. Askeri bloğun tüm üyelerinin yeni üyeler almayı kabul etmesi gerektiğinden, Türkiye Finlandiya ve İsveç’in NATO’ya katılmasını engelleyebilirdi.
Al Jazeera’dan Jonah Hull, Erdoğan’ın İskandinav çiftinin üyelik teklifini kolaylaştırması karşılığında “potansiyel talep ve tavizlerin bir alışveriş listesine” sahip olduğunu söyledi.
Madrid’den yaptığı açıklamada, “Erdoğan’ın tüm bunları İskandinavlardan ve diğer müttefiklerden önemli tavizler almak için bir fırsat gördüğü açık” dedi.
Hull, “Türkiye’nin 2019’da Suriye’nin kuzeybatısındaki harekatı üzerine uygulanan silah ambargosunun hafifletilmesini görmek istiyor ve Washington’un ABD tarafından desteklenen kuzey Suriye’deki YPG savaşçılarına verdiği desteğin devam etmesi konusunda bir soru işareti var” dedi. Bir de Trump yönetimi altında vaat edilen ancak henüz teslim edilmeyen ABD yapımı F-16 savaş uçakları meselesi var.
Fransa ve İspanya da dahil olmak üzere diğer NATO müttefikleri, dolaylı olarak Türkiye’yi iki potansiyel yeni Nordik üye bloğuna boyun eğmeye çağırdı.
Almanya’daki Yediler Grubu (G7) zirvesinde konuşan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Madrid’de NATO’dan “birlik ve güç” mesajı verme çağrısında bulunmuştu.
Erdoğan Finlandiya’yı ve özellikle İsveç’i Türk devletine karşı on yıllardır silahlı ayaklanma yürüten Kürt militanlara güvenli bir sığınak sunmakla suçlamıştı.
Türk lider ayrıca iki ülkeyi, Ankara’nın Suriye’deki askeri saldırısı nedeniyle 2019’da Türkiye’ye uygulanan silah ambargosunu kaldırmaya çağırdı.
Pazartesi günü Erdoğan, İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliğine yönelik itirazlarını kaldırmak için yeterli çabayı gösterip göstermediğine karar vermeden önce Brüksel’de yapılan hazırlık görüşmelerinin sonuçlarını görmek istediğini söyledi.
“Hangi noktada olduklarını göreceğiz” [Finland and Sweden] ulaştık” dedi Pazartesi günü zirve için Madrid’e uçmadan önce.
“Boş sözler istemiyoruz. Sonuç istiyoruz.”
‘İttifakın çıkarları’
Finlandiya ve İsveç’in 30 üyeli askeri ittifaka üyelik tekliflerine ek olarak, Madrid’deki üç günlük NATO zirvesinde Ukrayna-Rusya savaşı ve NATO’nun yeni stratejik konsepti de tartışılacak.
Erdoğan’ın, Kremlin’in Batı yanlısı komşusunu işgaline yanıt vermeye odaklanan toplantının oturum aralarında Çarşamba günü Biden ile görüşmesi bekleniyor.
Air Force One’da gazetecilere konuşan ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, ABD’nin Türkiye ile “arabuluculuk rolü” üstlenmediğini ve müzakerelerin sorumluluğunu NATO genel sekreterine bırakacağını söyledi.
Bunun yerine, diğer birçok müttefikin yaptığını yapacağız; bu, bunu yapmanın ittifakın çıkarına olduğuna inandığımızı açıkça ve özel olarak gösteriyor” dedi.
Ayrıca Finlandiya ve İsveç’in de Türkiye’nin endişelerini giderme konusunda önemli adımlar attığına inanıyoruz” dedi.
Analistler, Erdoğan ile Biden arasındaki görüşmenin, Türkiye’nin İsveç ve Finlandiya’nın üyelik hedeflerine karşı direncini kırmada çok önemli bir rol oynayabileceğine inanıyorlar.
ABD’nin Erdoğan yönetimindeki insan hakları konusundaki endişeleri nedeniyle iki liderin Biden’ın seçilmesinden bu yana soğuk bir ilişkisi var.
Biden ve Erdoğan en son Ekim ayında Roma’daki Yirmiler Grubu (G20) zirvesinin oturum aralarında kısa bir görüşme yapmıştı.