Füzyonun buluşu temiz enerji için ne anlama geliyor?
İlerleme, araştırmacıların 1950’lerden beri peşinde olduğu füzyon enerjisinin temel uygulanabilirliğini gösteriyor. Ancak bilimsel deney, dünyanın en güçlü lazerlerini gerektiriyordu ve füzyon gücüne giden hemen pratik bir yol değildi. Füzyonu bir laboratuvar deneyinden şebekeye güvenilir, karbonsuz enerji sağlayabilecek ticari bir teknolojiye taşımak için daha birçok bilimsel ve mühendislik atılımına ihtiyaç duyulacaktır.
Füzyon reaksiyonlarında, ister bir reaktörde ister bir yıldızın çekirdeğinde olsun, atomlar birleşip enerji açığa çıkana kadar birbirlerine çarparlar. Füzyon enerjisinin amacı, yakıtı kontrollü bir şekilde enerjilendirmek ve yerinde tutmak için füzyon reaksiyonundan daha fazla enerji elde etmektir. Şimdiye kadar, bu asla kanıtlanmadı.
NIF’deki füzyon reaksiyonu, reaktörde kullanılan lazerlerin sağladığı 2,05 megajulden daha fazla, 3,15 megajul enerji üreterek bunu başardı. Geçen yıl, aynı tesis lazerlerin reaksiyonuna sağlanan enerjinin yaklaşık %70’ini üretti. Lazerlerin çalışması, reaktöre sağladıklarından daha fazla enerji gerektirir, ancak sistem içinde net enerji kazancını görmek bile önemli bir kilometre taşıdır.
MIT’de nükleer bilim ve mühendislik başkanı Anne White, “Bu, topluluğun yelkenlerine çok fazla rüzgar koyuyor” diyor. Ancak bunun yarın şebekede füzyon gücünü göreceğimiz anlamına gelmediğini de ekliyor: “Bu gerçekçi değil.”
Laboratuvar, atalet hapsi adı verilen bir füzyon yaklaşımında dünyanın en büyük ve en güçlü lazerini kullanıyor.
Atalet hapsi, net enerji kazancı sağlayan ilk füzyon planı olsa da, herhangi bir olası ticari füzyon çabası için en olası yol değildir. Manyetik hapsetme, özellikle tokamak adı verilen halka şeklindeki bir reaktör, birçok füzyon bilimcisi tarafından ileriye giden yol olarak kabul edilir.
Atalet hapsetme deneyinde görülen net kazanç, bir tokamak gibi füzyon enerjisine yönelik diğer yaklaşımlara geri dönüşmez. White, oraya giden fizik ve mühendisliğin farklı konseptlerde farklı olduğunu söylüyor.